Jak podaje GUS, w Polsce działa ponad 5 milionów firm, a każdego roku powstaje ich około 300 tysięcy.
Założenie firmy w Polsce nie jest trudne, ale przed rejestracją musisz podjąć kilka ważnych decyzji. Chodzi nie tylko o sam wpis do CEIDG, ale też o wybór formy działalności, opodatkowania, kodów PKD, VAT-u i sposobu prowadzenia księgowości.
Spis treści artykułu
Jaką formę działalności wybrać?
Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG)
Jeśli działasz samodzielnie i chcesz po prostu zacząć zarabiać, w zdecydowanej większości przypadków najlepszym wyborem jest jednoosobowa działalność gospodarcza (zwłaszcza w e-commerce, usługach czy freelancingu).
To najprostsza forma prowadzenia firmy w Polsce. Sprawdzi się, jeśli nie potrzebujesz skomplikowanej struktury prawnej i chcesz szybko wystartować, zachowując pełną kontrolę nad biznesem.
Najważniejsze cechy JDG:
- szybka i darmowa rejestracja w CEIDG,
- minimum formalności na start,
- prosta księgowość (w większości przypadków),
- pełna odpowiedzialność za zobowiązania firmy swoim majątkiem.
Inne formy działalności
Masz też do wyboru następujące opcje:
Spółka cywilna
To prosta forma współpracy dwóch lub więcej osób fizycznych. Wymaga jedynie zgłoszenia do urzędu skarbowego i ZUS.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.)
To rozwiązanie dla osób, które:
- chcą ograniczyć odpowiedzialność majątkiem prywatnym,
- planują większy biznes,
- myślą o skalowaniu lub inwestorach.
Te korzyści wiążą się jednocześnie z wyższymi kosztami założenia i księgowości, a także oznaczają więcej formalności.
Spółka jawna
Rzadziej wybierana na start. Sprawdza się raczej przy większych, bardziej uporządkowanych działalnościach prowadzonych przez kilka osób. Wymaga rejestracji w KRS.
Spółka akcyjna
To forma prawna dla dużych przedsiębiorstw, umożliwiająca pozyskiwanie kapitału poprzez emisję akcji
Co przygotować przed rejestracją firmy?
1. Wymyśl nazwę swojej firmy
Nazwa jednoosobowej działalności gospodarczej musi zawierać Twoje imię i nazwisko.
Możesz także dodać dodatkowe określenia, które wskażą na jej charakter i wyróżnią Cię na rynku.
Oto przykładowe nazwy jednoosobowych działalności gospodarczych:
- Jan Kowalski Konsulting IT,
- Anna Nowak Studio Graficzne,
- Jan Kowalski Firmex,
- czy po prostu Anna Nowak.
2. Wybierz kod PKD
PKD (Polska Klasyfikacja działalności) to zbiór kodów, które opisują typy działalności gospodarczych, które można prowadzić w naszym kraju.
Podczas wypełniania wniosku Twoim zadaniem będzie wybór jednego głównego kodu PKD i dowolnej liczby dodatkowych. W trakcie prowadzenia własnej firmy możesz je dodawać i zmieniać.
Od tej decyzji zależy np. stawka Twojego podatku, jeżeli zdecydujesz się rozliczać ryczałtem.
👉 Pełną listę kodów PKD znajdziesz na tutaj.
👉 Sprawdź też, jaki kod PKD wybrać dla sklepu internetowego.
3. Wybierz formę opodatkowania
Jeżeli prowadzisz działalność, musisz płacić podatek od swoich dochodów.
Do wyboru masz trzy formy opodatkowania:
1. Zasady ogólne (skala podatkowa)
W tym wypadku podatek dochodowy wynosi:
- 12% do dochodów do 120 tysięcy zł,
- 32% od nadwyżki po przekroczeniu 120 tysięcy.
Dużą zaletą wyboru tej formy opodatkowania jest fakt, że możesz korzystać z kwoty wolnej od podatku, która aktualnie wynosi 30 tysięcy złotych. Możesz także rozliczać się wspólnie z małżonkiem czy korzystać z wielu ulg (np. na dziecko).
2. Podatek liniowy
Stawka podatku liniowego wynosi 19% i jest niezależna od dochodów. Jest to więc często wybierana opcja przez osoby, które zarabiają więcej niż 120 tysięcy złotych w skali roku.
Jednocześnie jednak nie możesz korzystać z kwoty wolnej od podatku i ulg, które są dostępne w przypadku zasad ogólnych.
3. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Wybierając ryczałt jako formę opodatkowania, nie odliczysz kosztów od podatku. Zapłacisz go od przychodu.
W praktyce oznacza to, że jeżeli wystawisz faktury na 20 tysięcy, zapłacisz podatek od 20 tysięcy. Nie będzie miało znaczenia, że zrobiłeś zakupy firmowe na 15 tysięcy.
Aktualne stawki ryczałtu wynoszą:
- 17%, 15%, 12,5%, 12%, 10%, 8,5%, 5,5%, 3% lub 2%.
Sama stawka zależy od rodzaju wykonywanej działalności, czyli w praktyce – kodu PKD. W przypadku ryczałtu nie obowiązuje kwota wolna od podatku czy ulgi dostępne w przypadku zasad ogólnych.
Dowiedz się więcej o:
Porównanie najważniejszych cech poszczególnych form opodatkowania znajdziesz w tabeli:
| Aspekt | Skala podatkowa | Podatek liniowy | Ryczałt |
|---|---|---|---|
| Stawka podatku | 12% i 32% | 19% | 2% – 17% (zależnie od PKD) |
| Kwota wolna | Tak (30 000 zł) | Nie | Nie |
| Uwzględnianie kosztów | Tak | Tak | Nie |
| Rozliczenie z małżonkiem | Tak | Nie | Nie |
| Ulgi | Tak | Ograniczone | Brak |
| Dla kogo | Niższe dochody | Wyższe dochody | Niskie koszty, proste rozliczenia |
| Podstawa | Dochód | Dochód | Przychód |
👉 Przeczytaj też: Jaką formę opodatkowania jednoosobowej działalności gospodarczej wybrać?
4. Zdecyduj, czy będziesz płacić VAT
- Płacenie podatku VAT nie jest obowiązkowe i wielu przypadkach możesz skorzystać ze zwolnienia z jego opłacania.
- Nawet, jeżeli spełniasz warunki zwolnienia, płacenie VAT-u może się okazać dla Ciebie korzystnym rozwiązaniem.
Możesz korzystać ze zwolnienia, jeżeli osiągasz przychody niższe niż 240 tysięcy złotych i nie sprzedajesz:
- preparatów kosmetycznych i toaletowych,
- komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych,
- urządzeń elektrycznych i nieelektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego,
- maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 28),
- wyrobów z metali szlachetnych,
- towarów objętych akcyzą (np. alkohol, papierosy)
- i nie świadczysz usług z zakresu prawa, doradztwa, windykacji bądź jubilerstwa.
Korzystanie ze zwolnienia oznacza w praktyce, że możesz oferować niższe ceny swoim klientom.
A kiedy bycie płatnikiem VAT może okazać się opłacalne? W uproszczeniu – jeżeli generujesz wysokie koszty. Wtedy po prostu wydatki związane z prowadzeniem biznesu staną się dla Ciebie tańsze.
👉 Dowiedz się więcej o podatku VAT w sprzedaży internetowej.
5. Ustal sposób prowadzenia księgowości
Jeżeli planujesz prowadzić jednoosobową firmę wybór jest oczywisty i prosty – będziesz prowadzić księgowość uproszczoną w formie księgi przychodów i rozchodów.
Możesz korzystać z tej metody, jeżeli rozliczasz się na zasadach ogólnych i podatkiem liniowym, a Twoje przychody nie przekraczają 2 milionów euro.
Inna opcja to księgowość pełna, czyli księgi rachunkowe. To najbardziej złożone rozwiązanie, z którego korzystają spółki i osoby fizyczne prowadzące JDG, których przychody przekraczają wspomniane 2 miliony euro.
W przypadku ryczałtu księgowość jest maksymalnie uproszczona. Prowadzisz wtedy ewidencję przychodów.
6. Załóż firmowy rachunek bankowy (opcjonalnie)
Nie ma obowiązku otwierania konta firmowego, jeżeli prowadzisz JDG. Teoretycznie więc możesz korzystać w tych celach z rachunku osobistego. Nie jest to jednak najlepsze rozwiązanie.
Konto firmowe ułatwi Ci sprawowanie kontroli nad swoimi finansami i wykonywanie przelewów podatkowych.
7. Uzyskaj niezbędne licencje i zezwolenia, jeżeli ich potrzebujesz
Niektóre rodzaje działalności wymagają dodatkowych licencji, zezwoleń lub koncesji. Sprawdź, czy Twoja działalność ich wymaga i uzyskaj je przed jej rozpoczęciem.
Przykłady działalności wymagających licencji to:
- Usługi transportowe.
- Działalność związana z alkoholem.
- Usługi ochrony osób i mienia.
Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą krok po kroku?
Sam proces rejestracji działalności jest prosty i w większości przypadków zajmuje kilkanaście–kilkadziesiąt minut. Wszystko możesz zrobić online, bez wychodzenia z domu.
1. Przemyśl sposób logowania i składania wniosku
Aby złożyć wniosek online, musisz posiadać Profil Zaufany lub podpis kwalifikowany. Jeżeli nie masz dostępu do żadnej z tych opcji to moment, w którym warto go uzyskać.
Możesz także wydrukować wniosek i złożyć go osobiście lub listownie.
2. Wypełnij wniosek CEIDG-1
- Wejdź na stronę CEIDG i wybierz opcję rejestracji firmy. Formularz poprowadzi Cię krok po kroku.
- Podaj następujące informacje w formularzu:
-
- rodzaj wniosku CEIDG – w tym wypadku będzie to wniosek o wpis do CEIDG,
- miejsce i data złożenia wniosku,
- dane wnioskodawcy (PESEL, imię, nazwisko, seria i numer dokumentu tożsamości, płeć, imiona rodziców, data i miejsce urodzenia),
- adres zamieszkania wnioskodawcy,
- adres zameldowania,
- dane dotyczące Twojej firmy (nazwa, przewidywana liczba zatrudnionych osób, kody PKD),
- skrócona nazwa firmy (nie może przekraczać 31 znaków),
- data rozpoczęcia działalności,
- Twoje dane kontaktowe – nie musisz ich podawać (staną się ogólnodostępne),
- miejsce wykonywania działalności – aktualnie nie musisz jednak mieć siedziby, by prowadzić firmę – wystarczy adres do doręczeń,
- data powstania obowiązku opłacania składek ZUS,
- informacje dotyczące naczelników urzędów skarbowych,
- forma opodatkowania,
- rodzaj prowadzonej dokumentacji rachunkowej,
- dane podmiotu prowadzącego dokumentację rachunkową wnioskodawcy,
- informacja o małżeńskiej wspólności majątkowej (jeżeli dotyczy),
- dane rachunków bankowych wnioskodawcy,
- pełnomocnictwa.
👉 Jeżeli chcesz wcześniej przejrzeć wniosek, możesz go pobrać stąd.
3. Złóż wniosek
Po uzupełnieniu formularza:
- podpisujesz go Profilem Zaufanym lub podpisem kwalifikowanym,
- wysyłasz online.
Alternatywnie możesz złożyć wniosek w urzędzie albo wysłać go pocztą.
Wniosek CEIDG jest jednocześnie:
- wnioskiem o uzyskanie numeru REGON i NIP,
- oświadczeniem o wyborze formy opodatkowania,
- zgłoszeniem do ZUS.
Kto może założyć firmę w Polsce?
W naszym kraju działalność gospodarczą mogą zarejestrować:
- osoby pełnoletnie (osoby niepełnoletnie nie mają pełnej zdolności do podejmowania wielu decyzji i muszą korzystać ze wsparcia swoich przedstawicieli – najczęściej rodziców),
- obywatele Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
- obywatele krajów spoza tych obszarów, jeżeli mają tytuł pobytowy, który ich do tego uprawnia.
Firma czy działalność nierejestrowana?
Polskie prawo umożliwia wykonywanie drobnej działalności zarobkowej bez konieczności rejestracji firmy.
Możesz korzystać z działalności nierejestrowanej, jeżeli:
- Twoje kwartalne przychody nie przekraczają 225% minimalnego wynagrodzenia brutto, czyli 10 813,50 zł brutto na kwartał,
- nie prowadziłeś działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy, czyli 5 lat.
👉 Dowiedz się, co to jest działalność nierejestrowana i ile wynosi jej limit.
Posłuchaj też o działalności nierejestrowanej i sprzedaży online 👇
Powodzenia! A jeżeli chcesz rozpocząć swoją działalność w e-commerce, zacznij od przetestowania platformy Sky-Shop – bezpłatnie przez 14 dni.
Jak założyć JDG? Najczęściej zadawane pytania
Tak. Sam proces rejestracji w CEIDG zajmuje kilkanaście minut, a wpis często pojawia się jeszcze tego samego dnia. Warto tylko wcześniej przemyśleć wszystkie ważne decyzje (np. dotyczące podatków czy PKD), żeby uniknąć późniejszych zmian.
Nie. Zgodnie z zmianami Konstytucji Biznesu z 30 kwietnia 2018 r., nie jest już konieczne podawanie siedziby firmy. Możesz teraz we wniosku CEIDG-1 zaznaczyć opcję „brak stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej”. Musisz jedynie podać adres korespondencyjny.
Tak, prowadząc JDG, co do zasady musisz opłacać ZUS (poza ulgą na start).
Aktualne składki społeczne w 2026:
Ulga na start (pierwsze 6 miesięcy)
- 0 zł (płacisz tylko składkę zdrowotną)
ZUS preferencyjny (kolejne 24 miesiące)
- 456,18 zł (z chorobowym)
- 420,86 zł (bez chorobowego)
Pełny ZUS (po ulgach)
- 1926,76 zł (z chorobowym)
- 1788,29 zł (bez chorobowego)
Do tego dochodzi składka zdrowotna, której wysokość zależy od formy opodatkowania (np. min. ok. 432,54 zł miesięcznie przy skali/podatku liniowym).
Tak, możesz prowadzić działalność gospodarczą równolegle z pracą na etacie. W niektórych przypadkach oznacza to niższe składki ZUS, ale warto upewnić się co do szczegółów.
Tak, ale tylko w określonym czasie i raz w roku (przed zapłaceniem pierwszej zaliczki w danym roku kalendarzowym). Dlatego warto dobrze przemyśleć wybór już na starcie, żeby nie przepłacać przez kilka miesięcy.
Wystarczy złożyć wniosek o wykreślenie wpisu z CEIDG – zrobisz to online albo w urzędzie.
We wniosku podajesz datę zakończenia działalności i podpisujesz go Profilem Zaufanym lub podpisem kwalifikowanym.
